De transparantieplicht die later kwam.
Artikel 4 AI-geletterdheid
AI-geletterdheid is sinds februari 2025 een plicht – voor elk AI-systeem, niet alleen hoogrisico.
Laatst getoetst: 5 oktober 2026
Artikel 4 verplicht aanbieders en gebruiksverantwoordelijken tot een toereikend niveau van AI-geletterdheid bij hun personeel en bij ieder ander die namens hen met de bediening en het gebruik van AI-systemen te maken heeft. Het is de vroegste plicht uit de verordening, en ze geldt voor elk AI-systeem in plaats van alleen hoogrisico. Het meest over het hoofd geziene deel: ze volgt het werk en niet de loonlijst. Draait een bureau een agent voor uw merk, dan staan de mensen daar mee in de plicht.
Wat de wet vereist
- Aanbieders en gebruiksverantwoordelijken moeten maatregelen nemen om, zo goed als zij kunnen, een toereikend niveau van AI-geletterdheid te waarborgen bij hun personeel en bij andere personen die namens hen met de bediening en het gebruik van AI-systemen te maken hebben.
- Verordening (EU) 2024/1689, art. 4
- Toereikend wordt gemeten aan de technische kennis, ervaring, opleiding en training van de betrokken personen, de context waarin de systemen gebruikt worden, en de personen of groepen op wie ze worden toegepast.
- Verordening (EU) 2024/1689, art. 4
- De plicht beperkt zich niet tot hoogrisicosystemen. Ze hangt aan AI-systemen in het algemeen, en dat maakt haar de breedste verplichting in de verordening.
- Verordening (EU) 2024/1689, art. 4 in samenhang met art. 2
- De hoofdstukken I en II, waaronder artikel 4 valt, gelden sinds 2 februari 2025.
- Verordening (EU) 2024/1689, art. 113(a)
- Personen die het systeem namens u bedienen vallen mee onder de plicht, wat bureaus, uitbestedingspartners en callcentermedewerkers naast uw eigen personeel binnentrekt.
- Verordening (EU) 2024/1689, art. 4
Wat Audact daaraan doet
- Wie welke agent bediende, onder welk account en op welk moment, staat in de vastlegging. Dat is het eerste wat een toezichthouder vraagt als hij de geletterdheidsplicht op een concrete persoon wil toepassen in plaats van op een beleidsstuk.
- Materiaal geschreven voor de rollen die het systeem echt aanraken: compliance-verantwoordelijken, bureaubedieners, leidinggevenden en ontwikkelaars, in plaats van één cursus voor iedereen.
- In ontwikkeling
- Afrondingen en resultaten van kennistoetsen, vastgelegd bij de identiteit van de bediener, op dezelfde plek als de bedieningsvastlegging.
- In ontwikkeling
- Opfrissers die worden getriggerd door een wijziging in het systeem of in het beleidspakket, niet alleen door de kalender, want dán veroudert geletterdheid werkelijk.
- In ontwikkeling
De over het hoofd geziene reikwijdte
“Toereikend” is een relatieve maatstaf, en dat is met opzet.
Artikel 4 noemt geen leerplan, geen urenaantal en geen certificaat, en dat als vaagheid lezen is de fout. Het zet een relatieve maat: toereikend voor déze mensen, aan dít systeem, bij déze betrokkenen. Een ontwikkelaar die het beleidspakket bijstelt en een receptioniste die de overdrachtsrij bewaakt hebben verschillende dingen nodig; dezelfde presentatie voldoet voor geen van beiden.
Waar een toezichthouder naar zoekt is het bewijs dat de vraag per rol is gesteld en beantwoord. Dat betekent een vastlegging van wie waarin is opgeleid, wanneer, en wat er sindsdien is veranderd. Dat is een documentatievraagstuk lang voordat het een opleidingsvraagstuk is.
Voor bureaus
De plicht reist mee met het werk, niet met het arbeidscontract.
De formulering omvat personen die namens u met bediening en gebruik te maken hebben. Voor een bureau dat spraakagenten voor klantmerken draait wijst die zin twee kanten tegelijk op: het bureau is geletterdheid verschuldigd voor zijn eigen bedieners, en de klant mag niet aannemen dat de plicht met het werk is uitbesteed.
In de praktijk is de schone oplossing het in het contract vast te leggen: wie wie opleidt, tot welke maat, en waar de vastlegging staat. Vóór de eerste campagne is dat een kort gesprek; na een incident een lang.
Let op
Informatie, geen juridisch advies.
Deze pagina geeft de regels weer zoals wij ze lezen, met de artikelnummers erbij zodat u ons kunt nakijken. Het is geen juridisch advies, en uw eigen positie hangt af van omstandigheden die deze pagina niet kent. Laat u adviseren door een jurist voordat u erop steunt.
Vragen
- Wat vraagt artikel 4 precies?
- Dat aanbieders en gebruiksverantwoordelijken maatregelen nemen om, zo goed als zij kunnen, een toereikend niveau van AI-geletterdheid te waarborgen bij hun personeel en bij andere personen die namens hen met de bediening en het gebruik van hun AI-systemen te maken hebben.
- Sinds wanneer geldt het?
- Sinds 2 februari 2025, op grond van artikel 113(a). Dat is ruim vóór de transparantieplichten van artikel 50, die sinds 2 augustus 2026 gelden.
- Geldt het alleen voor hoogrisicosystemen?
- Nee. Dat is de meest voorkomende verkeerde lezing. Artikel 4 hangt aan AI-systemen in het algemeen, wat het de breedste verplichting van de verordening maakt en degene waarvan de meeste organisaties geen dossier hebben.
- Ons bureau bedient de agent. Wiens plicht is het?
- Beide partijen moeten iets kunnen laten zien. De formulering omvat personen die namens u werken: het bureau is geletterdheid verschuldigd voor zijn eigen bedieners, en de klant mag de plicht niet als meeuitbesteed behandelen. Leg het vast in het contract, inclusief waar de opleidingsvastlegging staat.
De vastlegging is het deel dat niemand heeft
Elke bestuurde interactie draagt vandaag al wie hem bediende en onder welk account. Proof laat zien hoe die vastlegging eruitziet en welk deel ervan een derde kan narekenen.
Verwante pagina's
EU AI-verordening artikel 50 Artikel 27 FRIA De beoordeling voor vermeld hoogrisicogebruik.
Voor bureaus Waar deze plicht het hardst landt.
Assurance Pack Waar de geletterdheidsvastlegging komt te staan.
Alle kaders